Lucia Smit 

Eenheid van het leven.

De moderne vegetariër:

Winterpostelein:



Recept voor vier personen: stamppot Postelein

500 gram postelein

200gram komijnekaas

3 eetlepels roomboter

2 dl melk

1 kilo aardappels

2 sjalotten

8 zongedroogde tomaten

peper

zout


Kleefkruid:


Recept voor Thee

pluk de jonge toppen en maak er meteen thee van. Maak de planten altijd goed schoon, kwam tijdens het plukken veel hondenpoep tegen. Leg de schone bladeren in een vergiet en gooi er kokend water overheen. Spoel de bladeren dan af met koud water. Doe de pan vol met 1 liter water en kook de planten ongeveer 3 minuten, de thee is klaar. De combinatie met brandnetel is ook heerlijk.

Mijn kleefkruid zalf is binnenkort te koop via deze website: het is uitstekend te gebruiken bij eczeem.


Zachte ooievaarsbek:













Blaadjes van de zachte ooievaarsbek zijn heerlijk op een salade.




Smalle weegbree:

Recept: voor 2 personen,

1 fijngesneden ui, 500 gram blad van de smalle weegbree, teentje knoflook, 4 eetlepels sesamolie, 2 eetlepels sojasaus, 1 theelepel korianderpoeder, halve theelepel komijnpoeder , Keltisch zeezout ,2 eetlepels geroosterde sesamzaadjes. Gerecht klaarmaken in je wokpan.

Weegbree, je weet wel, dat plantje dat tussen de straatstenen groeit. Van oudsher werd dit 'onkruid vooral gebruikt voor de luchtwegen bij keelpijn, heesheid, allergie en voor de huid tegen jeuk, eczeem en irritatie. Omdat hij overal langs wegkanten en op braakliggende terreinen groeit is het steeds een vanzelfsprekend eerste hulpmiddel geweest. Terecht, beseffen we de laatste jaren, want bij recent wetenschappelijk onderzoek werden steeds meer geneeskrachtige stoffen ontdekt.

In Duitsland heeft men de plant eveneens kritisch onderzocht en is Smalle weegbree officieel en positief beschreven in een monografie van de kommissie E. Voor inwendig gebruik wordt Plantago gebruikt bij catarre van de luchtwegen en bij ontstekingen van het mond- en keelslijmvlies. Uitwendig wordt het toegepast bij ontstekingen van de huid.

Andere volk medicinale toepassingen zijn in de 'standaardtoepassingen' bijeengebracht. Aandoeningen van het maag-darmkanaal, ontbreken van eetlust, irritatie van het maagslijmvlies en bij winderigheid; uitwendige toepassing: oogbaden bij bindvliesontsteking, ter bevordering van wondgenezing, bij keelontstekingen en als gorgelmiddel. Bovendien wordt het kruid geadviseerd om bult- en roodvorming te vermijden na insectenbeten.

De tot hiertoe gevonden inhoudsstoffen bij Smalle weegbree kunnen in verscheidene groepen ingedeeld worden. De bekendste substanties zijn de 'iridoïdglycosiden', waarvan de meest werkzame Aucubine en Catalpol zijn. Het gehalte van deze glycosiden is afhankelijk van de pluktijd, de methode van drogen en bewaren en kan zeer sterk variëren. In gedroogde toestand kan het aucubine-gehalte schommelen tussen 1 en 3%, terwijl het catalpolgehalte schommelt tussen 0 en 1%.

Naast iridoïdglycoside werd nog een andere interessante substantie geanalyseerd: namelijk phenylethanoïde, vooral ook Acteoside speelt waarschijnlijk een belangrijke rol in de veelzijdige werking van Weegbree.

Naast deze phenylethanoïden vinden we nog phenolcarbonzuren en verscheidene flavonen, zoals luteoline maar slechts in geringe hoeveelheid, zowel in vers als in gedroogd materiaal. Traditioneel is de plant vooral bekend om zijn slijmstoffen. In het blad werd ongeveer 2% slijmpolysacharide aangetroffen, voornamelijk rhamnogalactanen. En verder zitten er nog wat cumarineglycosiden aesculetine en loliolide in.

Farmacologische werking, dus wat doet dat plantje op en in ons lijf.

Ontsteking werend

Niet tegenstaande de bekende ontsteking werende werking van Smalle weegbree, zijn hierover weinig farmacologische studies voorhanden. Wel zijn testen uitgevoerd met extracten van Smalle weegbree in vivo en met positieve resultaten. Het toepassen van verse weegbree bladeren tegen de door insectenbeten veroorzaakte jeuk en roodverkleuring is bekend en ook deze werking is waarschijnlijk terug te voeren op de ontstekingsremmende en mogelijk ook antiallergische eigenschappen.

Hoestwerend

Een studie bevestigt de hoestwerende werking van Smalle weegbree extract en is waarschijnlijk toe te schrijven aan zowel de ontsteking werende, broncho-spasmolytische en de expectorerende werking.

Verder werden nog de volgende activiteiten vastgesteld:

Immuumstimulerend: een uit Smalle weegbree gewonnen polysacharide fractie verhoogt in vitro de productie van granulocyten (vreetcellen).

Slijmvlies bevorderend: waterig extract vermindert de bloedtoevoer en bevordert de wondheling.

Anti toxisch: Weegbree sap vermindert de giftige effecten op het dunne darmslijmvlies van tumoren bij proefmuizen.

Bloedstolling bevorderend: Waterige extracten verhogen het stollingsvermogen in vitro en in vivo.

Farmacologische werking van de belangrijkste inhoudsstoffen aucubine en catalpol.

Antibacterieel/ bacterieremmend

Aucubin wordt ontbonden in glucose en aucubigenin (aglycon van aucubin). Aucubigenin is zeer onstabiel maar is verantwoordelijk voor de antibacteriele activiteit van onderzochte waterige extracten van Smalle weegbree. Door koken wordt deze activiteit geneutraliseerd. Een waterig extract met 2% aucubin-oplossing vertoont een antibacteriele werking tegen 20 verschillende bacteriestammen, waaronder grampositieve en gramnegatieve, pathogene en apathogene kiemen. De sterkste antibacteriéle activiteit van aucubin werd aangetoond tegen staphylococcus aureus, proteus vulgaris, bacillus subtilus, bacillus cereus en mycobacterium phlei.

Anti hepatotoxisch / lever beschermend

Aucubine vertoont een sterke lever beschermend effect bij dieren met hepatitis.

Ontsteking werend

Aucubin heeft een ontsteking erende werking wat werd aangetoond bij proeven op muizen, dit in tegenstelling tot catalpol waar de werking minimaal bleek onder dezelfde omstandigheden.

Spasmolytisch / krampwerend

Aucubine en catalpol bezitten een goede spasmolitische activiteit. Deze beide iridoïdglycosiden remmen ook de contractie van de uterusmusculatuur. Deze remming is vergelijkbaar met die van papaverine (uit de papaver).

Antiviraal

Aucubine remt in vitro, in het labo het hepatitusvirus.

Een indrukwekkende boterham voor zo een gewoon onkruidje, dat zomaar tussen de straatstenen groeit.




1. vogelmuur ( alleen plant met witte bloempjes is eetbaar)

Vogelmuur (Stellaria Media)

 

Is een eenjarige plant uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae). Vogelmuur heeft nog vele andere namen, gewone muur, kippenkruid, muurkruid.

Het is een voor de meeste mensen onbekend plantje dat in het voorjaar flink kan gaan woekeren in de moestuin bijvoorbeeld. (Houd van losgewoelde grond). Maar dan heb je wel meteen je eerste voorjaars groente te pakken want vogelmuur werd gezien als een welkome groente, vroeger na de koude groente-loze winter! Als er scheurbuik op de loer lag of er gewoon niet te eten was, dan was je maar wat blij met deze smaakvolle groente vol met vitamine C! Daarnaast bevat dit voorjaarsgroen ook nog flavonoïden en mineralen als magnesium en kalium.

Je kunt het zo eten als lekkere jonge voorjaarsgroente, het liefst rauw. De smaak is goed, sappig groen. Maar thee maken of sap van persen kan ook. Vogelmuur heet niet voor niets zo, de vogels die terugkomen in ons land na de winter eten het graag om weer op krachten te komen. En geef het eens aan je kippen…! Je zult zien dat ze er dol op zijn en hoe gezond het voor ze is. Kuikens worden er sterk van en de kippen gaan beter leggen. Het wordt ook wel gewoon ‘muur’ of ‘kippenkruid’ genoemd.

De vogelmuur kent van oudsher vele toepassingen. Behalve als bron van vitaminen en mineralen wordt het toegepast als algemeen verzachtend en genezend middel voor het hele spijsverteringskanaal. Ook werd het gebruikt op de huid bij eczeem maar ook tegen ontstekingen zoals artrose.

  

Recept voor soep: 

  • 1 ½ liter groentebouillon
  • bosje bos ui
  • I teentje knoflook
  • 1 of 2 aardappel(s)
  • 2 bundeltjes vogelmuur, fijngeknipt, gewassen zonder de harde steeltjes
  • zout en peper uit de molen
  • zure room, slagroom of koffieroom

2. kleine veldkers

Recept stamppot:

Ingrediënten: 2 personen 

800 gr knolselderij, scheut olijfolie, kokosmelk en/of roomboter, zout, peper, twee flinke handvollen veldkers: rauw en klein gesneden. 

Werkwijze: Kook de knolselderij goed gaar in net genoeg kookvocht. Dat duurt ongeveer 10 – 20 min. Afgieten. Stamp knolselderij fijn met wat olijfolie en kokosmelk. Meng kleine veldkers er doorheen. Breng op smaak met zout en peper. Lekker met gebakken paddenstoelen. 


3. Grote Lisdodde ( wortel en zaad van deze plant is eetbaar)

Recept 

Lisdodde knollen op zoetzuur 

Ingrediënten

  • 20 lisdoddewortelscheuten
  •  1 liter witte wijnazijn
  • 750 gram kristalsuiker
  • een theelepel korianderzaad
  • stukje van 3cm geschilde gember
  • 1 in ringen gesneden halve rode peper
  • Halve gekneusde serehstengel
  • Snufje zout en enkele peperkorrels


Werkwijze:

  • Was de lisdoddewortelscheuten goed
  • Haal de buitenste schil/huid eraf
  • Schaaf ze of snijd ze met een mes zo dun je kan. ( julienne)
  • Maak van de andere ingrediënten een zoetzuur door alles bij elkaar te doen en kort te koken
  • De zoetzuur is klaar als de suiker is opgelost
  • Doe de lisdodde in een pot en blus af met de half afgekoelde zoetzuur



4. weegbree 

 Recept : soep

  • Wat olie
  • 1 ui fijngesneden
  • 4 eetlepels fijngesneden weegbree
  • Aanbakken ( 5 min.), op smaak met peper en zout
  •  2 eetlepels bloem erbij mengen en even doorgaren.

Dan ½ liter zelfgemaakte groentebouillon erdoor en 15 minuten zachtjes laten koken. Eventueel de blender er op.

Serveren met wat blaadje peterselie en een handvol vers gebakken croutons.


5. zevenblad 

Recept: stmppot

Recept (4 personen) voor stamppot van zevenblad




Dit heb je nodig: 

  • 600 gram zevenbladblaadjes
  • 700 gram kruimige aardappelen
  • 3 in ringen gesneden sjalotjes
  • 4 tenen uitgeperste knoflook
  • 50 gram pijnboompitten
  • 150 tot 250 ml sojamelk
  • optioneel; 1 tl kurkuma (om de puree mooi te kleuren)
  • 2 el olijfolie
  • peper en zout naar smaak


Werkwijze:

Pluk het zevenblad en was het in koud water. Snijd het blad vervolgens klein en laat het daarna goed uitlekken.
Schil de aardappelen en kook ze in ongeveer 20 minuten gaar.
Snijd de sjalotjes in ringen en pers de knoflook uit. Neem een diepe wok en fruit de sjalotjes en de knoflook aan in de olijfolie Bak ook de pijnboompitten mee. Voeg daarna het zevenblad toe in kleine stappen. Het lijkt misschien veel, maar het zevenblad slinkt heel snel. Voeg nog wat peper en eventueel wat zout toe voor extra smaak.
Giet de aardappelen af en verwarm de sojamelk in een pannetje. Doe eventueel een theelepeltje kurkuma in de melk voor een mooie gele kleur. Doe de melk langzaam en in kleine stappen door de aardappelen tot het een mooie zachte puree wordt. Je zult zien dat je puree een zonneschijn gele kleur krijgt! Doe nu je zevenblad door de puree en roer en stamp het goed door elkaar tot je een mooie stamppot hebt.

Er zijn nog veel meer eetbare wilde plantjes zoals brandnetel, paardenbloem, dovenetel, madeliefjes, , Nu in januari komen de eerste plantjes uit de grond, dus plukken maar.  Look-zonder-look,  Madeliefje, Linde ( jonge bladeren eetbaar) ,Bereklauw ( jonge stengel eetbaar)Melganzenvoet ( zaden zijn eetbaar), Gewone smeerwortel. ( blad en wortel zijn eetbaar in smoothie), viooltjes.

 

Recepten:

Keuken: Turks

Gang: ontbijt

Soort: Vegetarisch

Ingrediënten:

bietenblad

brandnetel

ei

krulandijvie

lente-ui

olijfolie

paardenbloemblad

radicchio

scherp paprikapoeder

ui

wilde cichorei: bladeren eetbaar, tenminste voor de bloei. Aan de bittere smaak van  het melksap in de bladeren dankt de bladcichorei zijn bijnaam bitterpee. Bitterpeeën voor consumptie van de witte bladeren begon in de middeleeuwen in de provincie Brabant.

 


 

 

Keuken : Mediterraan

Gang: Lunchgerecht

Soort: Vegetarisch

Ingrediënten:

een paar handen vol gemengde bladgroenten:

bijvoorbeeld brandnetel,

krulandijvie,

wilde chicorei,

paardenbloembladen,

ronde radicchio,

bietenblad,

wilde rucola

3 lente-uitjes

1 ui, gesnipperd

80 ml olijfolie

1 theelepel versgemalen zwarte peper

1 theelepel pikant paprikapoeder

4 eieren


 

 

 

Keuken: Nederlands

Gang: diner

Soort: vegetarisch


Romige wilde brandnetelsoep:

Ingrediënten:

2 handen brandnetel toppen

Handje look zonder look fijngesneden incl. steel

Blaadjes van een hand kleefkruid

1 ui

1 teentje knoflook

1 l water

Zout & peper

1 el Boursin

Staafmixer